Vertrouwenspersoon

Een van de basisvoorwaarden, oftewel de 4 V’s, van sociale veiligheid is het aanstellen van een ‘Vertrouwenspersoon’. In de ondernemende sport stelt een (branche)organisatie of ondernemende sportaanbieder een vertrouwenspersoon of aanspreekpunt aan. Sporters en medewerkers kunnen hier terecht met vragen, zorgen of meldingen over ongewenst gedrag, zoals pesten, (seksuele) intimidatie of discriminatie. Zo wordt het makkelijker om te praten over sociale (on)veiligheid en grensoverschrijdend gedrag, een cruciale stap naar een sociaal veilige en ondersteunende werk- en sportomgeving.

In de ondernemende sport: Vertrouwenspersoon of aanspreekpunt

Hieronder beschrijven we het verschil tussen een vertrouwenspersoon en een aanspreekpunt:

  • Vertrouwenspersoon: een vertrouwenspersoon (VP) volgt een erkende opleiding (bijvoorbeeld via LVV – Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen) en is daarmee gecertificeerd. Een vertrouwenspersoon heeft juridische en psychologische kennis en kan informatie en advies geven, doorverwijzen en ook voorlichting en bewustwording bevorderen.
  • Aanspreekpunt: een aanspreekpunt sociale veiligheid is niet gecertificeerd. Een aanspreekpunt ondersteunt en houdt zich vooral bezig met signaleren, laagdrempelig beschikbaar zijn en doorverwijzen. De e-learning van POS kan een aanspreekpunt een introductie geven over sociale veiligheid in de sport. Dit moet aangevuld worden met bijvoorbeeld een intervisie, workshop of casuïstiekbesprekingen.

Door een vertrouwenspersoon of aanspreekpunt sociale veiligheid aan te stellen, laat je als ondernemer zien dat het welzijn van je sporters en medewerkers belangrijk voor je is. Je maakt daarmee duidelijk dat je actief werkt aan een sociaal veilige en ondersteunende omgeving binnen je organisatie.

In de verenigingssport: Vertrouwenscontactpersoon

Voor ondernemende sportaanbieders gelden binnen de 4 v’s voor sociale veiligheid soms andere regels ten opzichte van sportverenigingen. Zo ook voor het aanstellen van een vertrouwens(contact)persoon. In de verenigingssport vind je de vertrouwenscontactpersoon. Deze rol beschrijven wij hieronder:

  • Vertrouwenscontactpersoon: een vertrouwenscontactpersoon (VCP) zorgt ervoor dat iedereen op een sportvereniging met vragen, zorgen of mogelijke meldingen weet bij wie ze moeten zijn en wat de mogelijke vervolgstappen zouden kunnen zijn. Ook helpt een vertrouwenscontactpersoon de club bij preventie van grensoverschrijdend gedrag en de implementatie van bijvoorbeeld de gedragscode. NOC*NSF biedt een opleiding aan voor vertrouwenscontactpersonen. Let op: De scholing tot VCP-sport is alleen bedoeld voor vertrouwenscontactpersonen in spé die deze rol op zich nemen bij een sportclub die lid is bij een NOC*NSF aangesloten sportbond.

Aan de slag

Aan de hand van onze hulpmiddelen kun je direct aan de slag:

Door proactief aan de slag te gaan, draag je bij aan een respectvolle en sociaal veilige omgeving waarin iedereen met plezier kan sporten en zich welkom voelt.

Veelgestelde vragen

Waarom is een vertrouwenspersoon belangrijk binnen mijn organisatie? 

Als ondernemer ben je vaak eigenaar, leidinggevende en docent tegelijk. Daardoor is het voor medewerkers, deelnemers of ouders niet altijd makkelijk om met een zorg of een vervelende ervaring naar jou toe te komen, zeker als het over een collega of over jou zelf gaat. Een vertrouwenspersoon is een onafhankelijk en vertrouwelijk aanspreekpunt. Zo hoor je eerder over problemen, voordat ze uit de hand lopen en leiden tot vertrek van medewerkers of klanten of schade aan je reputatie. Ook laat je aan klanten en ouders zien dat je sociale veiligheid serieus neemt. De vertrouwenspersoon denkt mee als er iets speelt, zodat jij er niet alleen voor staat. Een vertrouwenspersoon is (nog) niet wettelijk verplicht, maar wordt wel sterk aangeraden.

Ik heb als kleine organisatie geen mankracht of capaciteit om zelf een vertrouwenspersoon aan te stellen. Wat kan ik doen? 

Kies voor een externe vertrouwenspersoon. Die hoeft niet in dienst te zijn. Je spreekt een vergoeding af per jaar of per gesprek. Je kunt ook samen met andere organisaties één externe vertrouwenspersoon aanstellen en de kosten delen. Soms kun je via je arbodienst gebruikmaken van een vertrouwenspersoon. Die is dan vaak alleen beschikbaar voor je medewerkers en niet voor je klanten of deelnemers. Kijk dus goed na voor wie de vertrouwenspersoon bereikbaar is. Zorg in elk geval dat iedereen binnen je organisatie weet wie de vertrouwenspersoon is en hoe die te bereiken is..

Ik heb al iemand die als aanspreekpunt sociale veiligheid fungeert. Heb ik daarnaast ook een vertrouwenspersoon nodig? 

Ja, dat is aan te raden. Een aanspreekpunt is laagdrempelig, kent de organisatie en kan signalen oppikken en doorverwijzen. Een vertrouwenspersoon is speciaal opgeleid, werkt onafhankelijk en heeft een geheimhoudingsplicht. Hij of zij kan iemand ook begeleiden bij een klacht of melding. Beide rollen vullen elkaar aan. Leg vast hoe ze samenwerken, zodat duidelijk is wie wat doet. 

Waar kan ik terecht als ik een externe vertrouwenspersoon zoek? 

In het register van de Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen (LVV) vind je gecertificeerde vertrouwenspersonen met de expertise Sport. Let bij je keuze op een erkende opleiding, registratie bij de LVV en kennis van of affiniteit met jouw sector. 

Welke ondersteuning biedt POS bij het regelen van een vertrouwenspersoon? 

POS helpt organisaties met informatie en stappenplannen voor het kiezen en aanstellen van een vertrouwenspersoon. Daarbij hoort ook uitleg over de keuze tussen een interne en een externe vertrouwenspersoon. Daarnaast verwijst POS door naar betrouwbare partijen, zoals het overzicht van vertrouwenspersonen op dansveilig.nl en het register van de LVV.

Wat is het verschil tussen een interne en een externe vertrouwenspersoon en wanneer kies ik voor welke optie?

Een interne vertrouwenspersoon werkt binnen je organisatie. Hij of zij kent de cultuur en de mensen, is makkelijk bereikbaar en is meestal goedkoper. Een externe vertrouwenspersoon werkt niet binnen je organisatie. Die is onafhankelijker, heeft meer ervaring vanuit andere organisaties en loopt minder risico op belangenverstrengeling. 

  • Een interne vertrouwenspersoon past vooral bij grotere organisaties. 
  • Een externe vertrouwenspersoon past beter bij kleine organisaties, waar iedereen elkaar kent en onafhankelijkheid extra belangrijk is. 

Het beste is een combinatie van beide. Dan kunnen mensen zelf kiezen bij wie ze zich het prettigst voelen. In plaats van een interne vertrouwenspersoon kun je ook kiezen voor een eerste aanspreekpunt, die door kan verwijzen naar de externe vertrouwenspersoon. 

Hoeveel kost de inzet van een externe vertrouwenspersoon ongeveer?

De kosten verschillen per aanbieder en hangen af van de grootte van je organisatie. Meestal betaal je een vaste bijdrage per jaar. Voor kleine organisaties ligt die tussen ongeveer €200 en €1.000. Daarvoor is de vertrouwenspersoon beschikbaar en bereikbaar. Wie samen met andere organisaties één vertrouwenspersoon aanstelt, kan de kosten delen. 

Gesprekken en begeleiding bij een melding worden vaak apart berekend, tegen een uurtarief van ongeveer €80 tot €135. Hoeveel tijd een melding kost, verschilt sterk. Een enkel gesprek kost vaak 1 tot 3 uur, een gemiddelde melding met een paar gesprekken 4 tot 8 uur. Bij een complexe situatie, zoals begeleiding bij een formele klacht, kan dit oplopen tot 10 tot 20 uur of meer. 

Dat lijkt misschien een flinke investering, maar een incident dat niet op tijd wordt opgepakt, kost je als ondernemer vaak veel meer. Denk aan klanten die weglopen, medewerkers die vertrekken of uitvallen, en schade aan je reputatie die lang blijft hangen. Een vertrouwenspersoon helpt om signalen vroeg op te vangen, en daarmee bescherm je je mensen én je bedrijf. 

Thema’s van dit artikel: