Een stichting, een vereniging of juist informeel georganiseerd blijven? De besturen van POS Groningen, Venlo en Amersfoort legden tijdens een online kennissessie hun ervaringen naast elkaar. Niet om tot één blauwdruk te komen, maar om te leren welke keuzes in welke situatie werken.
De drie POS-kantoren bevinden zich in verschillende ontwikkelfasen. POS Groningen en POS Venlo hebben recent een stichting opgericht. POS Amersfoort koos eerder voor een vereniging en heeft inmiddels circa 30 betalende leden. Dat maakte de kennissessie een goede gelegenheid om niet alleen te praten over rechtsvormen, maar vooral over de vraag: wat heb je nodig om van een lokaal ondernemersnetwerk een duurzame samenwerkingspartner te maken?
Een rechtsvorm moet iets oplossen
Een belangrijke les uit de gesprekken: het oprichten van een stichting of vereniging moet geen doel op zichzelf zijn.
Voor POS Groningen en POS Venlo ontstond gedurende de ontwikkeling van het netwerk behoefte aan een zelfstandige organisatie. Een formele entiteit maakt het bijvoorbeeld mogelijk om zelf overeenkomsten aan te gaan, middelen te ontvangen en beheren, en verantwoordelijkheid te dragen voor projecten. Ook ontstaat richting gemeente, ondernemers en andere partners een duidelijker aanspreekpunt.
Maar dat betekent niet dat ieder POS-kantoor uiteindelijk een stichting of vereniging moet worden. Op andere plekken kan bijvoorbeeld een sportbedrijf of andere lokale uitvoeringsorganisatie financiële en administratieve taken vervullen. Subsidies of middelen voor maatschappelijke projecten kunnen dan via die organisatie lopen. Als dat goed georganiseerd is, hoeft het POS-kantoor niet per definitie een eigen juridische entiteit op te richten.
De relevante vraag is dus niet: wanneer worden we een stichting? Maar: wat willen we als lokaal netwerk zelfstandig kunnen doen en organiseren, en wat hebben we daarvoor nodig?
POS Venlo: ook meerwaarde voor de gemeente
POS Venlo liet tijdens de kennissessie zien dat een georganiseerd ondernemersnetwerk ook aan de kant van de gemeente een vraagstuk kan oplossen.
Wanneer een gemeente rechtstreeks één ondernemer benadert voor een project, kan bij andere ondernemers de vraag ontstaan waarom zij niet zijn gevraagd. Vanuit de gemeente Venlo werd toegelicht dat een gezamenlijk platform daarvoor een andere route biedt: de gemeente kan een vraagstuk bij het netwerk neerleggen, waarna vanuit dat netwerk ondernemers kunnen worden betrokken. Dat maakt de samenwerking transparanter en minder afhankelijk van persoonlijke contacten.
POS Venlo heeft daarom met de gemeente afspraken gemaakt over de positie van de stichting en de samenwerking rond ondernemende sportaanbieders en maatschappelijke projecten. Zo ontstaat niet alleen een organisatie van ondernemers, maar ook een structuur waarmee de gemeente met ondernemende sportaanbieders kan samenwerken.
Op 2 oktober presenteert POS Venlo de stichting tijdens de officiële kick-off aan lokale sportondernemers.
POS Groningen: onderwijs als partner én versterking
POS Groningen brengt vanuit weer een andere interessante ervaring mee. Het POS-kantoor is vanaf de start samen opgetrokken met de gemeente Groningen en de Hanzehogeschool. De hogeschool was daarbij niet alleen betrokken als leverancier van studenten, maar maakte samen met de gemeente en POS onderdeel uit van de basis waarop de stichting is opgebouwd.
Die samenwerking krijgt ook praktisch vorm. Studenten ondersteunen onder meer bij het in kaart brengen van ondernemende sportaanbieders, communicatie, financiële vraagstukken, bijeenkomsten en projectcoördinatie. Daarmee levert de samenwerking extra kennis en uitvoeringskracht op en hoeft niet al het uitvoerende werk bij het bestuur terecht te komen.
De volgende uitdaging voor Groningen is om die basis steeds verder te vertalen naar concrete activiteiten en projecten. Bij het recente lanceringsevent van Stichting POS Groningen (zie foto’s) kwamen 55 sport- en beweegondernemers en partners bijeen, waarmee een volgende stap is gezet in het activeren van het netwerk. Benieuwd hoe het was? Bekijk hier hun LinkedIn-post met de aftermovie.
POS Amersfoort: wat komt er ná de oprichting?
POS Amersfoort biedt het perspectief van een netwerk dat al langer onderweg is. De vereniging heeft inmiddels circa 30 betalende leden. Daar spelen inmiddels andere vragen: hoe zorg je dat ondernemers aangesloten blijven, welke waarde bied je als netwerk, hoe verdeel je de werkzaamheden en hoeveel uitvoeringskracht is nodig om activiteiten en projecten daadwerkelijk van de grond te krijgen?
De ervaring in Amersfoort is dat het opbouwen daarvan tijd vraagt. Het netwerk werd eerst opgebouwd en pas later werd een betaald lidmaatschapsmodel geïntroduceerd. Ook is professionele ondersteuning ingezet om ondernemers actief te benaderen en bij het netwerk te betrekken. Daarbij bleek dat vaak meerdere contactmomenten nodig zijn voordat ondernemers de meerwaarde van deelname voldoende zien.
Juist die ervaring was waardevol voor POS Groningen en POS Venlo. Een rechtsvorm regelen is één stap; zorgen dat het netwerk daarna daadwerkelijk blijft functioneren en groeien is minstens zo belangrijk.
Wat kunnen andere POS-kantoren hiervan meenemen?
De drie voorbeelden laten vooral zien dat er niet één juiste route bestaat. Wel kwamen uit de kennissessie een aantal aandachtspunten naar voren die ook voor andere POS-kantoren relevant zijn:
- Begin bij de functie, niet bij de rechtsvorm. Bepaal eerst wat het lokale netwerk zelfstandig moet kunnen doen. Denk bijvoorbeeld aan het uitvoeren van projecten, ontvangen van middelen, aangaan van overeenkomsten of formeel vertegenwoordigen van ondernemers.
- Formaliseer als daar een concrete aanleiding voor is. Een stichting of vereniging kan helpen bij financiering, contracten, governance, continuïteit en een duidelijkere positie richting gemeente en partners. De rechtsvorm moet daarin iets nieuws en relevants mogelijk maken.
- Kijk ook wat al lokaal georganiseerd kan worden. Als een sportbedrijf of andere uitvoeringsorganisatie bepaalde financiële of administratieve verantwoordelijkheden goed kan dragen, hoeft daarvoor niet automatisch een nieuwe organisatie te worden opgericht.
- Maak afspraken met de gemeente over de positie van het netwerk. Niet alleen over financiering, maar ook over rollen, verantwoordelijkheden, maatschappelijke projecten en de manier waarop kansen bij ondernemende sportaanbieders terechtkomen.
- Denk vóór de oprichting al na over de periode erna. Wie bestuurt, wie voert uit en hoeveel tijd vraagt dat? Een KvK-inschrijving zorgt niet automatisch voor activiteit, betrokken ondernemers of continuïteit.
- Organiseer voldoende uitvoeringskracht. Dat kan bijvoorbeeld via een aanjager of coördinator, maar Groningen laat zien dat ook samenwerking met het onderwijs een waardevolle bijdrage kan leveren aan praktische werkzaamheden.
- Blijf investeren in de ondernemers achter de organisatie. Uiteindelijk is niet de stichting of vereniging het POS-kantoor. Het netwerk van ondernemers is de basis; de organisatievorm moet dat netwerk ondersteunen.
Van ervaringen naar praktische ondersteuning
Deze opbrengsten verdwijnen niet alleen in een verslag. POS landelijk gebruikt de ervaringen van POS Groningen, POS Venlo en POS Amersfoort om de ondersteuning van POS-kantoren verder aan te scherpen. Daarbij worden ook voorbeelden, documenten en geleerde lessen uit andere POS-kantoren opgehaald.
Het doel is om die praktijkkennis steeds beter te verbinden aan de verschillende ontwikkelfasen van een POS-kantoor. Zo wordt duidelijker wat op welk moment nodig is, welke keuzes daarbij horen en welke hulpmiddelen en ondersteuning beschikbaar zijn.
Op die manier wordt wat op de ene plek al is uitgeprobeerd, georganiseerd of opgelost, bruikbaar voor de volgende groep ondernemers die lokaal een volgende stap wil zetten.
