Pandrecht geven aan uw bank of geldschieter

Wet- en regelgeving

Net als een huis kunt u ook spullen of aandelen in onderpand geven voor een lening. U geeft dan bijvoorbeeld pandrecht aan uw bank of de persoon van wie u geld heeft geleend. Lees hoe pandrecht werkt.

Wat is pandrecht?

Met pandrecht geeft u de bank of geldschieters meer zekerheid dat zij hun geld terugkrijgen. Dit doet u door bezittingen in onderpand te geven. Als u de lening niet kunt terugbetalen, heeft uw bank het recht om deze bezittingen te verkopen.

Pandrecht is een zekerheidsrecht. Een ander bekend zekerheidsrecht is het hypotheekrecht. Met hypotheekrecht geeft u uw huis in onderpand voor een lening van de bank. Met pandrecht geeft u andere bezittingen dan uw huis of kantoor in onderpand. Het geven van pandrecht heet verpanding.

U kunt bijvoorbeeld pandrecht geven op:

uw inventaris (alle spullen van uw bedrijf)
voorraden
geld dat u nog moet krijgen van klanten (vorderingen)
aandelen
intellectuele eigendomsrechten, zoals een merk of octrooi

Sinds 1 juli 2025 geen verpandingsverbod meer

U mag openstaande rekeningen in onderpand geven aan een bank of geldschieter. Het bedrijf waar u geld van krijgt mag u dit niet verbieden. Sinds 1 oktober 2025 zijn ook de verpandingsverboden ongeldig die voor de ingang van de Wet opheffing verpandingsverboden waren afgesproken.

Hoe werkt pandrecht?

U spreekt met uw geldschieter af welke bezittingen u in onderpand geeft. Als u de lening niet terugbetaalt, mag de geldschieter deze bezittingen verkopen. Zo krijgt hij (een deel van) zijn geld terug.

Pandgever

Degene die de bezittingen in onderpand geeft, heet de pandgever. Als u pandrecht geeft aan uw bank bent u de pandgever.

Pandhouder

Degene die de bezittingen mag verkopen als u de lening niet kunt betalen, heet de pandhouder of pandnemer. Bijvoorbeeld de bank.

Voorbeeld

U wilt geld lenen om een nieuwe machine te kopen. De bank wil zeker weten dat u het geld terug kunt betalen. U geeft daarom pandrecht op de nieuwe machine aan de bank. Als u uw afspraken niet nakomt, mag de bank de machine verkopen.

Parate executie (verkoop van onderpand)

Als u zich niet aan de afspraken houdt, mag de pandhouder de bezittingen verkopen waarop u pandrecht heeft gegeven. De pandhouder heeft hiervoor geen toestemming nodig van een rechter. Dit heet parate executie.

Met de opbrengst lost de pandhouder het bedrag van de openstaande schuld zoveel mogelijk af. Brengt de verkoop meer geld op dan de schuld? Dan krijgt u (de pandgever) de rest van het geld. Brengt de verkoop te weinig op om de openstaande schuld helemaal te betalen, dan blijft de restschuld bestaan.

Vuistpand en bezitloos pandrecht op goederen

Er zijn 2 soorten pandrecht op goederen:

Vuistpand De schuldeiser krijgt de spullen in bezit zodra u de lening afsluit. U kunt dan niet meer zelf uw goederen gebruiken. De schuldeiser moet goed voor uw spullen zorgen.

Bezitloos pandrecht

U houdt de spullen zelf. U legt het pandrecht in een akte vast bij de notaris. Of u maakt zelf samen met de pandhouder een overeenkomst. Als u de overeenkomst zelf maakt, moet u deze inschrijven bij een notaris of bij de Belastingdienst.

Stil of openbaar pandrecht op vorderingen

Wilt u pandrecht geven op schulden die anderen bij u hebben? Dan kunt u kiezen voor een stil pandrecht of een openbaar pandrecht. Als u een stil pandrecht geeft, dan weet de persoon die schulden bij u heeft niet dat u deze verpand heeft. Bij een openbaar pandrecht weet diegene dit wel.

Pandrecht op aandelen

Met pandrecht op aandelen geeft u uw schuldeiser het recht om uw aandelen te verkopen als u uw rente of aflossing niet volgens afspraak betaalt. U kunt afspreken:

wie mag stemmen in aandeelhoudersvergaderingen
wie de winst krijgt van de aandelen
wanneer het pandrecht stopt

In de statuten van een bv staat of de aandelen kunnen worden verpand. En welke afspraken er mogelijk zijn over stemrecht en vergaderrecht. Om pandrecht te geven op aandelen moet u naar een notaris.

Voor- en nadelen pandrecht verlenen

Voordelen:

u krijgt makkelijker een lening
de geldschieter heeft meer zekerheid
de geldschieter hoeft niet naar de rechter als u zich niet aan de afspraken houdt

Nadeel:

u bent soms minder vrij om over uw bezittingen te beslissen

Pandrechten bij faillissement

Als u failliet gaat, mag de pandhouder de spullen met pandrecht opeisen. Ook als u uitstel van betaling heeft gevraagd of in de schuldsanering zit, kan de pandhouder zonder toestemming van de rechter de spullen opeisen.

Een pandhouder gaat bij een faillissement voor op andere schuldeisers. De pandhouder mag de bezittingen waarop een pandrecht is gevestigd verkopen en hoeft geen rekening te houden met het faillissement.

Uitzondering voor Belastingdienst (bodemrecht)

Er is één uitzondering. De Belastingdienst kan bij een pandrecht het ‘bodemrecht’ uitoefenen. De Belastingdienst heeft met het bodemrecht voorrang op alles wat op de bedrijfsvloer (bodem) staat van het bedrijf dat failliet verklaard is.

Wanneer stopt het pandrecht?

Het pandrecht kan op verschillende manieren eindigen:

Als u de geldlening helemaal heeft terugbetaald.
Als u en de pandhouder afspreken dat het pandrecht stopt, ook al is de lening nog niet afgelost. Deze afspraak moet u vastleggen.
Als de pandhouder de verpande bezittingen verkoopt en met de opbrengst de geldlening aflost.

Ondernemersplein

Eén antwoord van de overheid

Deze informatie is afkomstig van het Ondernemersplein.

Pandrecht geven aan uw bank of geldschieter

Wat is pandrecht?

Ondernemersplein

Direct naar