Innovatie en ondernemerschap: lessen uit de fitnesssector
De fitnesssector is met afstand de grootste anders georganiseerde sportsector van Nederland. Volgens het nieuwe rapport ‘Fitness Sector Atlas’ waren er in 2020 al ruim 4 miljoen actieve sporters in fitness, en dat aantal blijft groeien. Daarmee is fitness de meest beoefende sportvorm van ons land, groter dan voetbal, zwemmen of hardlopen. Terwijl de wekelijkse sportdeelname in Nederland de afgelopen decennia slechts licht steeg (van 51% in 2001 naar 55% in 2020), liet fitness een enorme sprong zien (van 11% wekelijkse deelname in 2001 naar 27% in 2020).
Een sector die altijd in beweging is
Wat fitness interessant maakt, is dat de groei hand in hand gaat met ondernemerschap. Waar veel sportsectoren leunen op verenigingsstructuren, draait fitness om een ondernemingsgedreven ecosysteem. In 2016 telde Nederland al 2.575 fitnessclubs. Sindsdien zien we ook een sterke opkomst van boutique studio’s en personal training. In de tien grootste gemeenten waren er in 2019 al 742 boutique studio’s, waarvan yoga met 323 studio’s, de grootste is. Het aantal personal training studio’s groeide tussen 2017 en 2023 van 623 naar 1.594.
Ook nieuwe concepten vinden in fitness sector sneller hun weg naar de markt dan elders in de sport. Denk aan CrossFit, High Intensity Interval Training (HIIT), Hyrox, Rocycle of Reformer Pilates. Daarnaast zijn technologische toepassingen zoals wearables, slimme weegschalen en meetapparatuur, en gepersonaliseerde schema’s ook niet meer weg te denken.
De les voor ons als sportsector? Ondernemerschap in sport kan niet alleen floreren, maar is ook broodnodig om mee te bewegen met maatschappelijke ontwikkelingen zoals digitalisering, vergrijzing, preventie en vitaliteit.
Wat kunnen we hiervan leren?
Voor trainers, ondernemende sportaanbieders en branches buiten de fitnesssector biedt dit inspiratie. Uit de ‘Fitness Sector Atlas’ blijkt dat in Europa de gemiddelde fitnessclub 1,040 leden heeft, maar de spreiding groot is: van zelfstandige studio’s met minder dan 100 leden tot megaclubs met duizenden abonnees.
Toch zijn er duidelijke succesfactoren die veel fitnessondernemers benutten:
Klantbehoud
Tegelijkertijd liggen er ook uitdagingen. Uit onderzoek blijkt dat mensen stoppen met fitness om uiteenlopende redenen: gebrek aan motivatie, te weinig variatie in trainingen, hoge kosten of een sfeer die niet aanspreekt. Ook dat zijn waardevolle inzichten voor iedere sportondernemer.
Deze redenen zijn op te delen in 4 clusters: persoonsgebonden factoren, programmagebonden factoren, psychosociaalgebonden factoren, fitnesscentrum gebonden factoren (randvoorwaarden). Per cluster zijn dit de top 3 genoemde redenen:
Persoonsgebonden factoren:
– Combinatie werk of studie;
– Motivatie niet meer kunnen opbrengen;
– Verhuizing over grote afstand.
Programmagebonden factoren:
– De manier van trainen was niet leuk;
– Weinig variatie in de training;
– Weinig persoonlijke aandacht.
Psychosociaalgebonden factoren:
– De medesporter stopte met fitness;
– Geen goede relatie met andere sporters;
– Geen goede relatie met de begeleiding.
Fitnesscentrum gebonden factoren:
– Hoge prijs in verhouding tot het product;
– De manier van betalen was niet naar wens;
– Geen prettige sfeer in het fitnesscentrum.
Samen toekomstgericht ondernemen
Voor POS is fitness een inspirerend voorbeeld. Het laat zien hoe ondernemerschap de sportsector vooruit kan helpen. Maar het roept ook bredere vragen op:
- Hoe zorgen we dat sportaanbod álle Nederlanders bereikt?
- Welke elementen van de innovatiekracht van fitness zijn toepasbaar binnen verenigingen en andere sporttakken?
- Waar liggen kansen om sterker samen te werken met zorg en welzijn?
- Hoe maken we zichtbaar dat ondernemerschap méér is dan commercie: dat het bijdraagt aan gezondheid, verbinding en vitaliteit in de samenleving?
Voor ons allemaal ligt hier de uitnodiging: laten we die innovatiekracht benutten om de héle sportsector wendbaar en toekomstgericht te maken.
