De directe positieve invloed van sport op ons welzijn

Uit wetenschappelijk onderzoek van de Hogeschool Arnhem & Nijmegen (HAN) blijkt dat sport een directe positieve invloed heeft op het gevoel van welzijn, met name voor personen die eenzaamheid en depressieve klachten ervaren. Het effect van sport is voor deze groep veel groter dan voor de gemiddelde Nederlander.

De studie uitgevoerd door Jelle Schoemaker en Willem de Boer (HAN) in samenwerking met collega’s van Sheffield Hallam University en Manchester Metropolitan University, onderzoekt de analyse hoe uren sport per week het geluk beïnvloeden voor volwassenen tussen 21 en 65 jaar. Het onderzoek toont aan dat sport kan dienen als een essentiële buffer voor het welzijn van kwetsbare groepen. Ook als sporten niet direct bijdraagt aan het minderen van iemands depressieve klachten of eenzaamheid, kan het wel van grote waarde zijn voor zijn of haar welzijn.

Sport dempt verlies in levensgeluk

Zo blijkt onder andere dat:

• Een extra uur per week tot wel 14% van de terugval in welzijn kan compenseren dat mensen ervaren door depressieve klachten
• Een extra uur sport per week tot wel 37% van de terugval in welzijn kan compenseren dat mensen ervaren door eenzaamheid

De onderzoekers hebben deze winst in het welzijn vertaald naar monetaire waarden om de impact voor beleidsmakers inzichtelijk te maken. Voor iemand met depressieve klachten vertegenwoordigt dat wekelijkse uurtje sport een maandelijkse waarde van €526 aan levensgeluk. Voor mensen die zich ernstig eenzaam voelen is dit effect nog sterker: €1.266 per maand (dit is boven de waarde van sport voor een gemiddeld persoon: €249).

Dit benadrukt het potentieel van sport als ‘welzijnsmedicijn’, dat gericht beleid en praktijken informeert om sport in te zetten voor een gelukkiger samenleving.

Meer dan recreatie

Volgens onderzoeker Jelle Schoemaker tonen de cijfers aan dat we anders naar sport moeten kijken. Het moet niet alleen gezien worden als een persoonlijke vrijetijdsbesteding of gezondheidsinterventie, maar ook als een instrument voor maatschappelijke weerbaarheid.

Schoemaker: “Sport draagt niet alleen bij aan fysieke en mentale gezondheid, maar dempt aantoonbaar een deel van het verlies in welbevinden – precies daar waar dat verlies door allerlei tegenslag het hardst aankomt. Er is een groep in de samenleving voor wie het leven minder vanzelf gaat. Voor hen is de marge om tegenslag te absorberen klein. Zij worden sneller geraakt door sociale schokken en raken vaker overbelast door alledaagse druk. Sport is echter een stille producent van veerkracht bij deze kwetsbare groepen.”

Oproep tot gericht beleid

De resultaten onderstrepen het belang van toegankelijk sportaanbod, juist voor mensen die niet vanzelfsprekend de weg naar sportaanbod vinden. De onderzoekers pleiten ervoor dat gemeenten en beleidsmakers sport gericht inzetten als preventief middel (‘welzijnsmedicijn’) binnen het sociaal domein en de geestelijke gezondheidszorg. Investeren in sportdeelname voor deze specifieke doelgroepen is niet alleen goed voor de volksgezondheid, maar levert ook een aantoonbaar hoog maatschappelijk rendement op.

Het volledige onderzoek, getiteld The Well-Being Value of Sport for Loneliness and Depression, is gepubliceerd in het Journal of Sports Economics. Het onderzoek werd in opdracht van Kenniscentrum Sport en Bewegen uitgevoerd.

Ben je benieuwd hoe je dit onderzoek kunt inzetten als hulpmiddel? Lees op Kenniscentrum Sport en Bewegen meer over het onderzoek, de resultaten en hoe je het inzet als onderbouwing of gespreksopener voor beleid, een interventie of financieringsaanvraag.